Tu podaj tekst alternatywny

Bracia Skarżyńscy - spiskowcy na Sybirze.

Jako, że dzisiaj mamy 150. rocznicę Powstania Styczniowego, największego polskiego zrywu niepodległościowego, grzechem byłoby nie wspomnień o tym na blogu. Nie będę tutaj opisywał powstania - każdy może sobie to przeczytać w internecie. Chciałbym natomiast przedstawić Wam drodzy czytelnicy życiorys i historię dwóch braci Skarżyńskich - Onufrego i młodszego Dionizego. Młodszy z braci - Dionizy, uczestniczył w Powstaniu Styczniowym. Oboje natomiast żywo walczyli o ocalenie polskości o wyrwanie się spod zależności carskie. Biogram braci Skarżyńskich udostępniony i spisany przez Pana Jerzego Świątkowskiego - prawnuka Onufrego.
Onufry Skarżyński
Onufry Skarżyńskich urodził się 19 marca 1818 roku w Bendrach z kolei Dionizy przyszedł na świat 18 kwietnia 1820. Bracia byli synami Łukasza Józefa (1792 - 1862) oraz Anny z Michniewiczów(1779-1844). Oboje ukończyli gimnazjum w Sejnach, a następnie wyjechali na studia do Królewca. Onufry był związany z poznańską Centralą Tow. Demokratycznego Polskiego. Utrzymywał kontakty z Michałem, Słomczewskim, który jako emisariusz przybył do Wilna w r. 1845, i podejmował próby przerzutu broni z Prus. W 1843 roku za zgodą namiestnika Królestwa Polskiego - Iwana Paskiewicza,  warszawska Komisja Wojenno-Śledcza przeprowadziła 'nagłą' rewizję w domu braci Skarżyńskich.  Nie znaleziono jednak żadnych informacji, które potwierdzałyby zarzuty jakie stawiał wobec braci jeden z aresztowanych konspiratorów. W kolejnych latach Dionizy kontaktował się z emisariuszami patriotycznych środowisk emigracyjnych, m.in. z Tomaszem Malinowskim i Napoleonem Kamieńskim, aby zacząć przygotowania do powstania, które miało wybuchnąć w 1846 roku. Zajmował się też werbowaniem uczestników planowanego powstania. Na działalność obu braci zwróciły uwagę policji zeznania aresztowanych wówczas spiskowców (m.in. Ludwika Mierosławskiego); 12 listopada 1846 roku Iwan Paskiewicz podpisał nakaz ich aresztowania. Zostali uwięzieni początkowo w byłym klasztorze dominikanów w Wilnie , a następnie (od kwietnia 1847) w Cytadeli Warszawskiej. Ich ojciec został oddany pod tajny nadzór policyjny i obciążony kosztami śledztwa, które trwało do sierpnia 1850 roku i skończyło się wyrokiem bezterminowej katorgi „za udział w przygotowaniach umysłów do buntu”. Wyrok został konfirmowany w styczniu 1852 roku, a w lutym tego roku Paszkiewicz zmniejszył tę karę do trzech lat robót na Syberii. Onufry w roku 1855 mieszkał w Tobolsku nadal pod nadzorem policyjnym; pobierał zasiłek skarbowy. Wraz z bratem, wymieniony był w „Księdze adresowej” Komitetu Opieki nad Zesłańcami, działającego na Podolu i Wołyniu pod patronatem Ksawery Grocholskiej i Róży Sobańskiej, z adnotacją:
Dionizy Skarżyński

„Ci mają swoje utrzymanie się

Bracia wrócili do kraju w roku 1858, korzystając z manifestu koronacyjnego w roku 1856.  Po powrocie z zesłania Onufry Skarżyński osiadł w rodzinnym majątku Bendry k/Miroslavia, pomagał ojcu prowadzić gospodarstwo. Ożenił się z Salomeyą Żylińską. Z kolei Dionizy początkowo przebywał w Kownie, gdzie założył i prowadził Dom Zleceń Rolników Nadniemeńskich, a następnie przeniósł się do Warszawy. Działał w Towarzystwie Rolniczym i Towarzystwie Kredytowym Ziemskim oraz należał do stronnictwa „białych”. W lipcu 1863 roku Dionizemu Skarżyńskiemu powierzono stanowisko dyrektora Wydziału Skarbu w Rządzie Narodowym Karola Majewskiego. Główną kasę, za którą był odpowiedzialny, ukrywał u swojej krewnej. Stanowiska zrzekł się we wrześniu, po uformowania rządu „wrześniowego” (z przewagą stronnictwa „czerwonych”). Nie wszedł w skład kolejnego rządu powstańczego – rządu Romualda Traugutta. Po wycofaniu się ze składu rządu młodszy z braci wyjechał do Francji i podjął studia w Niemczech. Studiował prawo w Heidelbergu, uzyskując stopień doktora. W kolejnych latach (od ok. 1870) przebywał w Krakowie. Pracował jako członek dyrekcji w Banku Galicyjskim dla Handlu i Przemysłu (1872–1887) i Galicyjskiego Zakładu Kredytowego Ziemskiego. Onufry obdarzony był umysłem jasnym i trzeźwym pracował nad dalszym kształceniem się, wszystkie prądy naukowe, literackie i społeczne, obcymi mu nie były, ale wszędzie umiał uchronić się od krańcowości, wynosiwszy z domu rodzinnego uczucia prawości, szlachetności i
Salomea z Żylińskich, żona Onufrego

religijnych przekonań, pozostał wiernym tej tradycji do zgonu Zaszczycony zaufaniem współobywateli, po trzykroć wybierany na radcę komitetu Tow. Kred. Ziemskiego, spędził na tym urzędzie lat 12 pełniąc sumiennie obowiązki swoje, szanowany przez
kolegów, jak i przez wyborców swoich.  Utrata słuchu zmusiła go, pomimo nalegań współobywateli ustąpić z tegoż stanowiska,
Tablica nagrobna Onufrego Skarżyńskiego
odtąd, więc ograniczony do życia rodzinnego i sąsiedzkiego, pracował nad agronomią. Na kilka miesięcy przed śmiercią Onufrego, siły opuszczać go zaczęły, w końcu przypadła straszna choroba, śród niezmiernych boleści, przewieziony do Wilna, otoczony całą rodziną, troskliwymi staraniami lekarzy, po dwutygodniowych męczarniach, opatrzony św. Sakramentami, skonał na łonie żony i całej zgromadzonej rodziny. Na odgłos dzwonu pogrzebowego w kościele miłosławskim, pomimo ulewnego deszczu, lud okoliczny, krewni, przyjaciele i sąsiedzi, niektórzy nawet ze stron dalszych, przybyli, by oddać hołd zmarłemu i złożyć zwłoki niesione na barkach syna, zięciów i przyjaciół do grobu rodzinnego.
Dionizy zmarł 19 czerwca 1903 roku w Dajnowie(pow. białostocki). Około 1858 roku, po powrocie do kraju, poślubił Jadwigę z Orłowskich, która zmarła już w 1862 roku, pozostawszy po sobie córkę - Annę.

 Jeszcze raz chciałbym podziękować Panu Jerzemu Świątkowskiego za udostępnienie mi zdjęć oraz biogramu obu braci Skarżyńskich.


Czy masz jakiekolwiek informacje na tematy powyższego posta?Poszukujesz przodków i krewnych w tych samych miejscowościach? A może dopiero zaczynasz przygodę z genealogią? Napisz : czarprzodkow@gmail.com
 

0 komentarze:

Prześlij komentarz

Liczba wyświetleń

Obserwatorzy